Երկու պատմություն և մեկ սահման

Պատմում է Weekends.am-ի հետևորդ Մարթա Ասատրյանը

«Երկնքից գլխիդ ինչ էլ որ թափվի, երբեք չպետք է հայհոյես: Անձրևը ներառյալ: Վերևից գլխիդ ինչ էլ ընկնի, պետք է ընդունես: Անձրևն ինչքան էլ  ուժեղ լինի, փոթորիկն ինչքան էլ սառը լինի, չպետք է հայհոյես այն, ինչ ամպերը ճիշտ են գտել մեզ՝ ներքևում գտնվողներիս համար: Աշխարհի կարգն է այդպիսին: Դա բոլորը գիտեն»: 

Էլիֆ Շաֆաքի «Ստամբուլի բիճը»  բեսթսելլերից այս հատվածն ամբողջությամբ նկարագրում է ստամբուլյան ճամփորդության առաջին երկու օրերը: Ամառային ամիսներին, երբ գիշերն արթնանում էի անձրևի կաթիլների ձայնից, մտքումս ուրախանում էի, թե ինչ լավ է՝ անձրևն եկավ, ճիմերն ու ծառերը ջրվեցին, չեն խանձվի, չեն չորանա: Ստամբուլում այդպես չէր: Անձրևը զայրույթ էր առաջացնում, թրջում մինչև ոտքիդ ծայրը ու այդ զայրույթից նույնիսկ չէիր կարողանում շուրջդ նայել, միայն փորձում ես գրեթե քսանմիլիոնանոց քաղաքում չկորցնել 20 հոգանոց խմբիդ անդամներին:

Ստամբուլի մի թաղամասից մյուսը գնալու համար մի քանի տրանսպորտ էինք փոխում՝ մետրո, տրամվայ, ֆունիկլյոր, ավտոբուս: Դե պատկերացրեք անձրևը դույլերով թափվում է վերևից, իսկ դուք փողոցից փողոց եք անցնում, բակից բակ, երթուղայինից երթուղային եք փոխում, ու անձրևը թափվում է եկնքից ասես աշխարհի վերջն է: Երկու օր գրեթե չէի զգում Ստամբուլը, միայն հորդ անձրևից մինչև ոսկորներս թրջված տհաճությունն էի զգում, որից զայրութս ավելի ուժգին էր դառնում:

Հայկական աչքը. Ստամբուլն` առանց  սուլթանական շքեղության

Այցելեցինք հայկական երեք հրատարակչություններից մեկը՝ «Արաս» հրատարակչություն: Այն հիմնադրվել է 1993 թվականին: Հրատարակում է գրքեր հայերենով և թուրքերենով: Հրատարակչությունը գրականության միջոցով իրար է ծանոթացնում տարբեր մշակույթների տեր հասարակությունների, և Թուրքիայում ապրող հայերին հնարավորություն է տալիս իրենց մշակույթը պահպանելու ու սերունդներին փոխանցելու: Եղանք Արա Գյուլերի թանգարանում, որը բացվել էր նրա մահվանից եկու ամիս առաջ Ստամբուլի Բոմոնթի գարեջրի գործարանի պատմական շենքում: Միջազգային բազմաթիվ մրցանակների արժանացած 90-ամյա Արա Գյուլերին անվանում են «Ստամբուլի աչք», «ակնթարթի որսորդ», «100-ամյակի լավագույն լուսանկարիչ», «անգերազանցելի ֆոտոպատմաբան»: Նա իր լուսանկարներում պատկերել է հին ու նոր Ստամբուլը, Արևմտյան Հայաստանի քաղաքներն ու հուշարձանները:

Շիշլիի գերեզմանատուն.  Գերեզմանատան հետ կապված հիշողությունները շատ զվարճալի են: Եթե Ստամբուլում անգլերեն գրեթե չեն խոսում ու դուք էլ գերեզման բառը ոչ մի կերպ չեք կարող բացատրել և ավելին, ձեզ հետ է Նելի Փիլոյանը, դե պատկերացրեք ինչ երաժտական համարներով անցորդից կհարցնենք ինչպես հասնել Շիշլիի գերեզմանատուն…

 

 

Իսկ վերջում՝

«Գիտելիքով է մարդ ձեռք բերում գիտակցություն, լայնախոհություն և խիղճ։ Գիտությունը հնազանդվում է գիտելիքին»:

Էլիֆ Շաֆաքի «Ստամբուլի բիճը»  բեսթսելլեր

 

 

Ամեն  ճամփորդությունից հետո նոր գիտելիքներով ես զինվում, ամեն անգամ ինքդ քեզ համար նոր բացահայտումներ անում, նոր ծանոթություններ հաստատում ու գիտակցում, որ իզուր չէր այդքան ճամփա կտրելը, որ իզուր չէին  լարումն ու չարչարանքը, նույնիսկ անձրևի զայրութաբեր կաթիլները. դրանք բոլորը դառնում են վառ հիշողություն և պահպանվում լուսանկարների տեսքով:

 

No Comments Աշխարհի շուրջ

Ամենայուրահատուկ կամուրջների ընտրանին․․․

Այս հոդվածում ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում ամենայուրահատուկ կամուրջների ընտրանին, կամուրջներ, որոնք դուրս են երևակայության սահմաններից։ Համոզվե՛ք ինքներդ․․․

 

 

1․Կապիլանոյի կախովի կամուրջ, Կանադա

2․Անվերջության կամուրջ, Մեծ Բրիտանիա

3․Ռակոտցբրյուկեի կամուրջ, Գերմանիա

4․Կարլովի կամուրջ, Պրահա

5․Լուսնային կամուրջ, Թայվան

6․Բանպոյի կամուրջ, Հարավային Կորեա

7․Վիշապի կամուրջ, Վիետնամ

8․Հռոմեական կամուրջ, Իսպանիա

9․Շախարի կամուրջ, Եմեն

10․Ազատության կամուրջ, Բուդապեշտ

11․Մովսեսի կամուրջ, Նիդեռլանդներ

12․Լուսնի կամուրջ, Իտալիա

13․ Օդային կամուրջ, Ճապոնիա

 

 

No Comments Աշխարհի շուրջՀետաքրքիր

«Հարյուր վիշապների» վերելակը

Չինաստանի Չժանցզյացզե ազգային պարկում է գտնվում «Հարյուր վիշապների» վերելակը, որն աշխարհում ամենաբարձրն է: Այն զբոսաշրջիկներին բարձրացնում է 330 մ բարձրության վրա գտնվող դիտահարթակ:

Վերելակը բաղկացած է 3 երկհարկանի խցիկներից, որոնց բեռնունակությունը կազմում է 3750կգ: 1 խցիկում միաժամանակ կարող է տեղավորվել 48-50 ուղևոր:

«Հարյուր վիշապների» վերելակը, լինելով աշխարհում ամենաբեռնունակ, ամենաարագընթաց և ամենաբարձր բացօթյա վերելակն, ընգրկված է Գինեսի ռեկորդներրի գրքում։

 

 

No Comments Աշխարհի շուրջՀետաքրքիր

Ինչպես են նշում Սուրբ Վալենտինի օրը տարբեր երկրներում

Ամեն տարի փետրվարի 14-ին աշխարհի շատ երկրներ տոնում են սիրահարների հովանավոր Սուրբ Վալենտինի օրը։ Այս տոնը արդեն լայն տարածում է ձեռք բերել նաև Հայաստանում։ Բայց այս հոդվածում մենք կպատմենք, թե տարբեր երկրներ ինչպես են նշում այս օրը։

       Ճապոնացիները Վալենտինի տոնը վերածել են «մարտի 8-ի»   տղամարդկանց համար: Այդ օրը Ճապոնիայում կանայք խոստովանություն են անում տղամարդկանց և նվերներ են տալիս սիրելիներին։

    Գերմանիայում այդ օրը զարդարում են հոգեբուժական հիվանդանոցները, քանի որ գերմանացիները գտնում են, որ Վալենտինը հոգեկան խնդիրներ ունեցող հիվանդների հովանավորն է։

    Կան  երկրներ, որտեղ տղամարդը հագուստ է նվիրում իր սիրեցյալին, եթե նվերն ընդունվում է, նրանք ամուսնանում են:

   Իսկ ամերիկացիները այս տոնը վերածել են բիզնեսի։ Առաջինը նրանք էին, որ սկսեցին «Վալենտինկաներ» արտադրել և վաճառել:

   Միջնադարյան Անգլիայում, համաձայն ավանդույթի,  երիտասարդները հավաքվում էին, գրում էին աղջիկների անուններ, գցում գլխարկի մեջ և հերթով հանում դրանցից մեկը: Կազմավորված զույգերը դառնում էին ընկերներ մինչև մյուս Վալենտինի տոնը:

Իսկ Հայաստանում Վալենտինի օրը ուղղակի ևս մեկ հնարավորություն է ձեր սիրելին հաճելի անակնկալ մատուցելու և ասելու, որ սիրում եք, չնայած  կարծում ենք, որ այդ բառերը ասելու համար հարկավոր չէ սպասել հատուկ առիթի։

 

 

 

No Comments Աշխարհի շուրջՀետաքրքիր

Ալբերտի կամուրջ. Լոնդոն

Ալբերտի կամուրջը ավտոմոբիլային կամուրջ է Լոնդոնում Թեմզա գետի վրայով։ Կախովի կամրջի երկարությունը կազմում է 216 մետր, լայնությունը` 12,5 մետր։ Կամուրջը անվանվել է Արքայազն Ալբերտ Սաքսեն-Կոբուրգ-Գոտիկների պատվին:

Չնայած, որ Մեծ Բրիտանիայի Խորհրդարանը թույլատրել էր կամրջի կառուցումը 1864 թվականին, շինարաությունը սկսվեց միայն 1871 թվականին, որպեսզի համապատասխանացնեն գետի մյուս ափի ճանապարհի շինարարության հետ։ Գլխավոր ինժեներ է նշանակվել Ռոուլանդ Մեյսոն Օրդիշը, քանի որ կամուրջը կառուցվել է Օրդեշի պատենտավորած սկզբունքով՝ ճոպանները ուղղակիորեն ամրացված են պիլոններին։

Ալբերտի կամրջի շինարարությունը 90 000 Ֆունտ արժեցավ։ Կամրջի պաշտոնական բացումը տեղի ունեցավ 1873 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Բացի Ալբերտի կամրջից Albert Bridge Company ընկերությանն էր պատկանում նաև հարևան Բաթերսիի Կամուրջը, բայց երկու կամուրջների սպասարկման ծախսերը ավելին էին, քան շահագործումից ստացած եկամուտը։ 1878 թվականին երկու կամուրջներն էլ գնվեցին Metropolitan Board of Works ընկերության կողմից, որը մեկ տարի անց հանեց ուղևորավարձը՝ կամուրջով անցնելու համար։ 1884 թվականին Ջոզեֆ Բազալգետի ղեկավարությամբ Ալբերտի կամուրջը ամրացվեց և թարմացվեց։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո պարզվեց, որ կամուրջը շատ թույլ է նոր տրանսպորտային միջոցների համար։

Երբ Լոնդոնի Վարչության խորհուրդը որոշեց քանդել կամուրջը, Ջոն Բեթժենմանի ղեկավարությամբ մի շարք բողոքի ակցիաներ սկսվեցին և նրանք հասան իրենց նպատակին․ Ալբերտի Կամուրջը ներառվեց Լոնդոնի հուշարձանների ցանկում։ Որպեսզի խուսափեն կամրջի քանդվելուց, 1973 թվականին ամրացվեց կամրջի հիմքը, կամրջի մեջտեղում տեղադրվեցին հավելյալ հենարաններ, փոխվեց ճանապարհի մակերևույթը՝ ավելի թեթևով և սահմանափակվեց առավելագույն տրանսպորտային քաշը՝ մինչև 2 տոննա։ Որպեսզի ավելի նկատելի դարձնեն կամուրջը Թեմզայով անցնող նավերի համար, այն ներկվեց վառ գույներով։

 

 

 

No Comments Աշխարհի շուրջ

Դադիվանքը մեր հետևորդի լուսանկարներում

Դադիվանքն Արցախի հնագույն հոգևոր-մշակութային կենտրոններից է։ Պատմականորեն եղել է Մեծ Կվենք գավառի հոգևոր առաջնորդարանը։ Կոչվել է նաև Խութավանք, որովհետև կառուցվել է խութի (բլրակի) վրա։

 Ըստ ավանդության՝ հիմնադրվել է I դ.՝ ս. Թադեոս առաքյալի աշակերտ, քրիստոնեական քարոզչության համար նահատակված ս. Դադիի գերեզմանի տեղում: Հետագայում վերածվել է խոշոր վանական համալիրի։

Համալիրի գլխավոր՝ Կաթողիկե եկեղեցին կառուցվել է 1244 թ.: Նրա ներսում պահպանվել են XIII դ. որմնանկարներ:

Դադիվանքը հայ եկեղեցական ճարտարապետության Արցախի դպրոցի լավագույն համալիրներից է:

Ֆոտոշարքը տրամադրել է մեր հետևորդ Գարիկ Թումանյանը

 

No Comments Աշխարհի շուրջ

Ուրվականների եկեղեցու պատմությունը

Սուրբ Գևորգ եկեղեցի կամ ուրվականների եկեղեցի, որը գտնվում է Չեխիայի Լուկովա գյուղում։ Այս եկեղեցին սովորական եկեղեցի էր, բայց 1968թ․-ին այստեղ թաղման արարողության ժամանակ տեղի ունեցած միջադեպը ստիպեց մարդկանց հավատալ, որ այն անիծված է։

Բանն այն է, որ հենց արարողության ժամանակ եկեղեցու տանիքի մի մասը փլուզվում է, և մարդիկ մտածում են,  որ դա չար նշան է։

30 տարուց ավել այս եկեղեցին մնում է լքված, մինչ չեխ արվեստագետ Ջակուբ Հադրավան եկեղեցու ներսում ուրվականների տեսքով քանդակներ է տեղադրում։

Այսպես նրան հաջողվում է գրավել զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։ Եվ այո՛, Չեխիայի հեռավոր գյուղում գտնվող այս եկեղեցին տարեկան բազմաթիվ զբոսաշրջիկների է ընդունում․  խնդիրը միայն ամուր նյարդեր ունենալն է․․․

 

 

 

No Comments Աշխարհի շուրջՀետաքրքիր

Գաուդիի կյանքի իմաստը՝ Սագրադա Ֆամիլիա

Սուրբ ընտանիքի քավության բազիլիկա և մայր տաճար, ավելի հայտնի որպես Սագրադա Ֆամիլիա։ Այն Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցուն պատկանող մայր տաճար է Կատալոնիայի մայրաքաղաք Բարսելոնայում։ Տաճարի ճարտարապետն է Անտոնիո Գաուդին։ Պաշտելով հանդերձ՝ իսպանացիները նրան անվանում են խելագար՝ հավատացած լինելով, որ սովորական մահկանացուն չէր կարող ստեղծել այնպիսի մի տաճար, ինչպիսին «Սուրբ ընտանիքն» է, որի շինարարությունն սկսվել է 1882 թվականին։

Ստանձնելով տաճարի շինարարության դժվարին գործը՝ Գաուդին նվիրվեց ամբողջ էությամբ։ Քառասուներեք տարի շարունակ նա չունեցավ ո՛չ անձնական կյանք, ո՛չ որևէ այլ հետաքրքրություն։ Այդ զարմանալի մեծահանճար ճարտարապետը նույնիսկ տուն չէր գնում. ապրում էր կիսավարտ կառույցի խցերից մեկում և աշխարհն ուրացած՝ խելահեղ նվիրումով իրականացնում իր երազանքը։ Պատահում էր, որ քանդել էր տալիս արդեն կանգուն մի հատված՝ չնչին փոփոխություններ կատարելու նպատակով։ Գաուդիի կյանքի իմաստը տաճարն էր և այն ավարտելու անհնարին ցնորքը։ Տաճարը լիովին կանգուն տեսնելու բախտը վիճակված չէր մեկ կյանք ապրած որևէ մարդու։

Ըստ նախագծի՝ կառույցը պետք է լիներ խաչի նման, այսինքն՝ քառաթև, և պետք է ունենար երեք ճակատային մաս՝ Քրիստոսի կյանքի կարևորագույն հատվածների պատկերներով՝ ծնունդը, կյանքը, Հուդայի դավաճանությունն ու մատնությունը, Տիրոջ խաչվելն ու հարությունը։ Այս վերջինը՝ որպես բարու, աստվածայինի հաղթանակի խորհրդանիշի, պիտի լիներ ամենաճոխն ու փառավորը։ Գաուդիի կենդանության օրոք կառուցվեց միայն առաջինը։ Ճակատներից յուրաքանչյուրը պիտի զարդարվեր երկինք մխրճված չորսական աշտարակներով։ Այսինքն՝ ընդհանուր հաշվով տասներկու աշտարակ՝ նվիրված տասներկու Առաքյալներին։ Կենտրոնական մասում պիտի կառուցվեր չորս ժամատուն՝ նվիրված չորս ավետարանիչներին՝ Մատթեոսին, Մարկոսին, Ղուկասին և Հովհաննեսին։ Իսկ այդ ամենի կենտրոնում նախատեսված էր կառուցել մյուսներից շատ բարձր երկու սրածայր աշտարակ՝ Հիսուս Քրիստոսի և կույս Մարիամի։

Եվ այդ «փոքրիկ» կառույցն այսօր տեղավորում է միանգամից 30000 հավատացյալ։

1926 թվականին կիսավարտ տաճարի մոտ տրամվայը հարվածեց բանվորական հասարակ հագուստով թափառաշրջիկ հիշեցնող մի մարդու։ Նրան տեղափոխեցին հիվանդանոց, որտեղ երկու օր մահվան դեմ պայքարելուց հետո նա մահացավ։ Ոչ ոք չգիտեր՝ ով է այդ մարդը, ովքեր են նրա հարազատները։ Իսկ այդպիսիք չէին հայտնվում։ Ոչ մեկի մտքով չէր անցնում, որ թափառաշրջիկի կերպարանքով այդ մարդն այն խելահեղ հանճարն է, որը զարմացրել էր ողջ աշխարհը։ Եվ միայն երեք օր անց պարզվեց հանգուցյալի ինքնությունը։ Նրան հատուկ պատիվներով թաղեցին խորանում այն նույն շինության, որ եղել էր նրա կյանքի նպատակը, իսկ հետո եղավ վերջնական հանգստարանը։ Այդ մարդը գերերկրային հանճար Անտոնիո Գաուդին էր։

Իսպանիայի կառավարության տվյալների համաձայն, տաճարի շինարարական աշխատանքներն ամբողջությամբ հնարավոր է ավարտել 2026 թվականից ոչ շուտ։

Եկեղեցին  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է։

 

 

No Comments Աշխարհի շուրջ

Մի փոքր արև և ջերմություն մեր հետևորդից՝ Հունաստան

    Այս ձմեռային օրերին մի փոքր արև և ջերմություն ենք բերել մեր հետևորդ Ժենյայի տրամադրած արևային հունական ֆոտոշարքով։ Եվս մեկ անգամ շնորհակալ ենք մեր հետևորդներին մեր կողքին լինելու համար։ Իսկ Դուք դեռ չե՞ք ուղարկել մեզ լուսանկարներ, կամ չե՞ք կիսվել Ձեր պատմությամբ և տպավորություններով մեր՝ Իմ օրագիրը բաժնում, դե ուրեմն, մենք սպասում ենք հենց Ձեր հոդվածին։

« 1 of 2 »
No Comments Աշխարհի շուրջՀետաքրքիր
error: Նյութը ձեռք բերելու համար դիմեք հեղինակին