Վիրտուալ ճամփորդություն դեպի Կապան

Պատմում է Սոֆի Առաքելյանը

Հաշվի առնելով երկրում տեղի ունեցող արտակարգ իրավիճակը այս պահին՝ սկսել ենք նոր նախագիծ՝ «Վիրտուալ ճամփորդություն»: Քանի որ ես ծնունդով Կապանից եմ և գրեթե ամեն տարի իմ ամառային արձակուրդները անցկացնում եմ այնտեղ, ես Ձեզ հետ կկիսվեմ և կպատմեմ իմ հայրենի Կապանի մասին։

Կապանը Սյունիքի մարզկենտրոնն է: Այն գտնվում է Խուստուփ լեռան հյուսիսային ստորոտում՝ Ողջի գետի և նրա Վաչագան ու Կավարտ վտակների ափերին: Երևանից Կապան ընդհամենը 320կմ է, իսկ Իրանից՝ 80 կմ:

Ամեն անգամ Կապան գնալիս միշտ հետևում եմ ճանապարհին. ճանապարհը երկար է՝ Արարատ, Վայոց Ձոր, Սյունիք: Հասնելուն պես աջ կողմի վրա տեղադրված է կարմիր գույնի մի ցուցանակ, որտեղ մեծ տառերով գրված է «ԿԱՊԱՆ»: Դա տեսնելով հասկանում ես, որ մի քիչ էլ և դու արդեն Կապան քաղաքում ես։ Վերջին տարիներին Կապանը շատ է փոխվել և գեղեցկացել: Քաղաքի կենտրոնում, նախկին շատրվանին փոխարինել է նոր շատ գեղեցիկ երգող շատրվանը, որը դարձել է քաղաքի բնակիչների և հյուրերի զբոսանքի վայրը։ Իր ուրույն տեղով առանձնանում է նաև Գարեգին Նժդեհ հրապարակը։

Քաղաքից 7 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվում է 10-11 դարում կառուցված Վահանավանք եկեղեցական համալիրը։ Այն մի գեղեցիկ եկեղեցական կոթող է։ Տեղացիները և Կապան հյուր եկած զբոսաշրջիկները հաճույքով են լինում այդտեղ և հիանում ճարտարապետական այդ հիանալի կոթողով: Կան նաև այլ եկեղեցական համալիրներ ինչպիսիք են՝ Երիցավանքը, Բաղաբերդը, Տանձափարախը (Նապատ) և այլն։

Նախորդ տարի ամռանը Կապանում կազմակերվել էին տարբեր միջոցառումներ, համերգներ, փառատոններ, ճամբարներ։ Այդ տարի ամենամյա «Ուսանողական ամառ» ճամբարի շրջանակներում, ուսանողները այցելում էին Ջերմուկ, Արցախ, մասնակցում տարբեր ինտելեկտուալ խաղերի, կինոդիտումների և այլն։

Միջոցառումներից մեկը դա Կապանի օրն էր, որը նշեցինք օգոստոսի 17-ին, թեպետ սովորաբար այն տոնում ենք հոկտեմբերին: Կապանի օրը հնարավորություն ընձեռնեց բոլոր այն սովորողներին և ուսանողներին, որոնք գտնվում են այլ մարզերում կամ մեկ այլ քաղաքում, գալ և մասնակից լինել այդ օրվան։ Երբեք քաղաքիս այդքան ուրախ չէի տեսել: Կարելի է ասել «Ասեղ գցելու տեղ չկար»։ Օրը էլ ավելի հիշարժան և անմոռանալի դարձրեցին «Ռեինկարնացիան» և Կապան քաղաքում բոլորի կողմից սիրված «Նեմրան»։ Այս դրական և երաժշտական էմոցիաներից հետո միջոցառումը ավարվեց Կապանի հիմնով և ամենագեղեցիկ հրավառությամբ։ Երբ տեսնում ես, որ շուրջ բոլորդ նկարում են, դու ուղղակի նայում ես երկնքին և վայելում այդ գունեղ հրավառությանը։ Այդ պահին երբ տեսնում էի բոլորի երջանիկ հայացքները, էլ ավելի էի ոգեշնչվում և Կապանում մնալու ցանկությունս անսպառ էր։

Սիրում եմ Կապանս իր ամեն ինչով։ 

 

 

No Comments Աշխարհի շուրջ

Վիրտուալ ճամփորդություն. Գնա՞նք Լաստիվեր

Պատմում է Աննա Ստեփանյանը

Որոշեցի՝ էսօրվանից կտրվում եմ էս «Արտակարգ իրավիճակ»ից ու գնում եմ «Լաստիվեր», մի տեսակ էքստրիմալ ճամփորդության անհագ ցանկություն կա: Կգա՞ք… Հա, մոռացա նշել՝ վիրտուալ եմ ճամփորդում: ))

Լաստիվերը գտնվում է Հայաստանի հյուսիս-արևելքում՝ Տավուշի մարզում, Ենոքավան գյուղի ծայրամասում: Ցանկացած հրաշք տեսնելու համար պետք է չարչարվել, տանջվել՝ նպատակին հասնելու բերկրանքը անբացատրելի է, ուստի չենք հանձնվում և շարժվում ենք առաջ: Պետք է Տավուշի խիտ անտառներով իջնել Խաչաղբյուր գետի կիրճը, որտեղ էլ գտնվում է այդ թաքնված գանձը: Իսկ արահետի վերջում մեր առջև կբացվի Լաստիվերի ջրվեժի գեղեցիկ տեսարանը:

Բոլորիս նպատակը մեկն է՝ տեսնել փայտե փոքրիկ տնակները՝ շինված ծառերի վրա, «Լաստիվեր» քարանձավը և իհարկե, փառահեղ ջրվեժը: Չենք մոռանում, որ ճամփորդությունը էքստրեմալ է, ուստի ոչ մի դեպքում չպետք է հանձնվենք և պետք է հասնենք մեր նպատակակետին: Չեմ ստի, կասեմ, Լաստիվերի ձորը իջնելու ճանապարհը շատ բարդ է: Այն մի նեղլիկ արահետ է՝ ձորի բերանին: Արահետը բարդ լինելով մեկ տեղ՝ ունի նաև իր հետաքրքրությունները: Դժվարությունները չենք նկատի, եթե շուրջբոլորը ուսումնասիրելով գնանք առաջ: Քաղաքի գրեթե աղտոտված օդից կտրվել՝ մաքուր օդ ենք գտել, ագահի նման շնչում ենք: Օդը մեզ ուժ է հաղորդում, և չնայած այս բոլոր դժվարություններին, մենք չենք հոգնում և առաջ ենք գնում:

Հասանք… Հիմիա մեր առջև բացվել է մի դրախտային տեսարան: Այնքա՜ն գեղեցիկ են ժայռերի ու քարերի վրա կառուցված փայտե փոքրիկ  տնակները, որ ակամայից ցանկություն է առաջանում այնտեղ ապրելու: Մի բաժակ սուրճ, մաքուր օդ և փայտե տնակներ…

Իհարկե, այս բնությունը վայելելու համար նույնիսկ շաբաթներն են քիչ, սակայն մեր ժամանակը բավականին սուղ է և մենք պետք է շտապենք «Խաչաղբյուր» ջրվեժ: Չենք մոռանում, մաքրում ենք ձեռքերը և պահպանում ենք հիգիենա: Այո՛, նույնիսկ այս էքստրեմալ պայմաններում: Մի քանի տեղ ցատկոտելով՝ մեր առջև բացվում է մի գեղատեսիլ տեսարան: Ջրի ձայնը կարող ես անվերջ լսել, վայելել մաքուր օդը և իհարկե` թռչունների ծլվլոցը…

Անհամբեր ենք, ցանկություն կա «Լաստիվեր» քարանձավը տեսնելու: Գնում ենք առաջ… Հողը սահում է ոտքերի տակից և չի թողնում ամուր կանգնել, սակայն դա մեզ չի կանգնեցնում և մենք սլանում ենք առաջ: Քարանձավը շատ մեծ ու խորն է: Քարանձավի հատակին պատերից պոկված շատ հանքաքարերի բեկորներ կան: Ասում են, որ այդ հանքաքարերը այնքան թանկարժեք են, որ հին ժամանակներում մարդիկ գալիս էին՝ դրանք պատերից քերելու:

Էսպես ճամփորդեցինք… Մի փոքր կտրվեցինք մեր առօրյա ձանձրույթից, հասանք Տավուշի մարզ՝ Լաստիվեր:  Թեպետ ճանապարհը բարդ էր, համենայն դեպս էքստրիմի սիրահարների համար էր: Պահպանեք հանգստություն, հիգիենա: Շուտ-շուտ լվացեք ձեռքերը, և հետևեք հրահանգներին: Առողջություն: ))

 

 

No Comments Աշխարհի շուրջՀետաքրքիր

Աշնան երանգները Ստեփանավանի դենդրոպարկում

Ստեփանավանի դենդրոպարկը յուրահատուկ և զարմանալի վայր է․ վայր, որտեղ կտրվում ես իրականությունից և միաձուլվում բնությանը։ Այս հրաշք այգուն մենք անդրադարձել ենք մեր նախորդ հոդվածներից մեկում, որին կարող եք ծանոթանալ հետևելով հղմանը, իսկ այժմ առաջարկում ենք վայելել աշնանային Դենդրոպարկի գեղեցկությունը՝ դիտելով այս ֆոտոշարքը։

Նշենք, որ լուսանկարները տրամադրել է մեր հետևորդ Արման Թորոսյանը։

 

No Comments Աշխարհի շուրջ

Անգոլացի հյուրերը Գառնի, Գեղարդում

Երեկ մեր թիմը գնացել էր Գառնի, Գեղարդ հետաքրքիր weekend ունենալու և լավ օր անցկացնելու համար։ Քանի որ վստահ ենք, որ շատերդ բազմիցս եղել եք Գառնի, Գեղարդում, չենք ուզում անդրադառնալ այս վայրերի պատմամշակութային կողմերին, այլ ուզում ենք պատմել, թե ինչ մթնոլորտ էր տիրում այնտեղ։

Այն, որ Գառնի, Գեղարդը զբոսաշրջիկների սիրելի վայրերից է, դրանում կասկած չկա, բայց երեկ այնտեղ մի յուրահատուկ իրավիճակ էր։ Նայում ես․ մի կողմում՝ չինացիների խումբ, մյուս կողմում՝ ֆրանսիացիների խումբ, մյուս կողմում՝ անգլիացիների մի մեծ խումբ․ բոլորը ոգևորված ծանոթանում են Գառնու տաճարի պատմությանը․․․ Հանկարծ տաճարի տարածք է մտնում Անգոլայից ժամանած զբոսաշրջիկների այս խումբը, որը գրավում է բոլորի ուշադրությունը։

Այս խմբից մի այլ կարգի դրական էներգետիկա էր գալիս, այնքան գեղեցիկ էին նրանք․ մոտեցանք և շփվեցինք նրանց հետ, հաճույքով լուսանկարվեցին մեզ հետ weekends.am–ի համար և պատմեցին, թե որքան են հավանել մեր երկիրը․ անգամ ընկերացանք։

Նրանք գրավել էին բոլորի ուշադրությունը, ու այնքան հաճելի էր, որ մեր ազգակիցները ոչ թե տարօրիանակ և խեթ հայացքներ էին գցում նրանց կողմ, ինչպես տարիներ առաջ էր, այլ բոլորը ցանկանում էին նրանց հետ նկարվել, ասես ինչ-որ հայտնի խումբ եկած լիներ։

Նրանք էլ իրենց հերթին էին հայերի հետ սելֆիներ անում։ Մի խոսքով, ո՛չ մաշկի գույնը նշանակություն ուներ, ո՛չ ազգությունը, ուղղակի մարդկային ջերմ միջավայր էր․․․ Էսպես շատ դրական լիցքերով օր ունեցանք, նոր ընկերներ ձեռք բերեցինք և հաճելի ժամանակ անցկացրինք։ Իսկ մեր անգոլացի  հյուրերը իրենց հետ տարան բազմաթիվ լավ տպավություններ, հայկական ջերմ ընդունելություն և լիքը սելֆիներ․․․

 

 

No Comments blognote

Հաղարծին վանքային համալիրի լեգենդը

Հաղարծին. 10-րդ դարի հայկական վանքային համալիր Հայաստանի Տավուշի մարզում, Դիլիջան քաղաքից 18 կմ հեռավորության վրա։

Վանքային համալիրը կառուցվել է 10-13-րդ դարերի ընթացքում։ Վանքի մասին տեղեկություններ է տալիս Կիրակոս Գանձակեցին: Ծաղկում է ապրել XII դարի վերջին – XIII դարի սկզբին՝ Խաչատուր Տարոնացու առաջնորդության ժամանակ։ Որպես ուսումնագիտական կենտրոն հիշատակվում է (Կոստանդին Դ, Ստեփանոս Օրբելյան) XIII դարի առաջատար մշակութային կենտրոնների շարքում։

Առասպելը պատմում է, որ վանքի բացման և օծման արարողությունների ժամանակ մի արծիվ էր ճախրում գլխավոր եկեղեցու գմբեթի վրա, և դրանով իսկ այն հայտնի դարձավ որպես խաղացող (կամ ճախրող) արծվի վանք («հաղ» նշանակում է խաղ, իսկ «արծին» նշանակում է արծիվ):

 

Նյութում տեղ գտած լուսանկարները տրամադրել է մեր հետևորդ Լյուդմիլա Մկրտչյանը։

 

No Comments Աշխարհի շուրջՀետաքրքիր

Վահանավանք միջնադարյան վանական համալիրը

Վահանավանք նաև Հովհաննավանք, միջնադարյան վանական համալիր, որը գտնվում է Սյունիքի մարզկենտրոն Կապան քաղաքից 7 կմ արևմուտք՝ Ողջի գետի աջ կողմում, Տիգրանասարի լանջին։ Weekends.am-ի Սյունիք այցելության ժամանակ չէինք կարող չայցելել  այս վայրը, որը գերում է իր վեհությամբ։

Վանական համալիրի առաջին կառույցը՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, կառուցվել է 911 թվականին՝ Տաթևի վանքի հանդիսավոր օծումից հինգ տարի անց։ Կառուցումը հովանավորել է Սյունիք նահանգի Բաղք գավառի իշխան Ձագիկի որդի Վահան Սյունին, ով եկեղեցուն նվիրաբերել է հսկայական կալվածքներ։

Ավելի ուշ՝ 11-րդ դարի երկրորդ կեսին, Վահանավանքի մոտ կատարվում են նոր կառուցումներ, մեծ եկեղեցուց 25 մետր հեռու կառուցվում է մի ավելի փոքր եկեղեցի՝ սուրբ Աստվածածինը։ Նրա արևելյան պատի ներսի կողմում, հիմքին մոտ գտնվող քարերից մեկի վրա պահպանվել է 1086 թվականին վերաբերվող մի արձանագրություն, որտեղ խոսվում է այդ եկեղեցու կառուցման մասին։

Վանքն ունեցել է շուրջ 100 միաբան, կից գործել է վանական դպրոցը, որի սաներից էր եղել եկեղեցու հիմնադիր Վահան Ա Սյունեցին։

Վահանավանքում են գտնվում Վահան իշխանի, Սահակ Սևադա Բ-ի, Սոփի թագուհու, Սյունիքի գահերեց իշխան Աշոտի, նրա թագակիր որդիներ Սմբատ Բ-ի և Գրիգոր Ա-ի, ինչպես նաև Սյունիքի թագավորության մնացած չորս թագավորների, Վաչագան իշխանի մայր Խաշուշի գերեզմանները։

Նշենք, որ վանքում մոմերը ոչ թե վաճառվում էին, այլ դրված էին, և յուրաքանչյուրը կարող էր մոտենալ, վերցնել և ցանկության դեպքում նվիրատվություն կատարել։

 

 

No Comments blognote

Weekends.am-ը Արագած լեռան լանջին

Քարի լիճ, որը գտնվում է  Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռան լանջին։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից 3207 մ է, հայելու մակերեսը 0,12 կմ²։ Բյուրականից Քարի լիճ երթևեկելի ճանապարհ կա, իսկ արևելյան ափին օդերևութաբանական կայան է տեղակայված, կազմակերպված է հանգստի գոտի։ Քարի լիճը առաջացել է սառցե գոյացություններից։

Լիճը երկարատև շրջապատված է լինում ձյունով, ինչի պատճառով ջուրը բավականին սառն է մնում։ Քարի լճի արևմտյան ափից սկիզբ է առնում Արքաշեն գետը։ Լճի հարավային ափին է գտնվում Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի Առաջնային տիեզերական ճառագայթների գրանցման ու հետազոտման կայանը։

Կայանի ջրամատակարարումն ապահովելու նպատակով լճի հարավային արտահոսքը փակվել է բետոնե պատով, որի հետևանքով բարձրացել է լճի մակարդակը, ձմռանը չի սառցակալում մինչև հատակը, իսկ գարնանն ամբարված ջուրը բավարարում է կայանի կարիքները ողջ տարին։ Լճում Իշխան ձուկ կա, որի քանակը տարեցտարի լրացվում է արհեստական բազմացված մանրաձկով։

Այս weekend մենք մեր թիմով այցելեցինք լիճ, որը անչափ մաքուր էր և գերում էր իր գեղեցկությամբ, երկնքում պայծառ արև էր, բայց շուրջբոլորը ձյուն։ Ջուրը շատ գրավիչ էր, բայց մտնել և լողալ հնարավոր չէր, քանի որ սարսափելի ցուրտ էր։ Զբոսաշրջիկների պակաս այստեղ չէր զգացվում, շատ բազմամարդ էր․ չնայած ցրտին՝ մարդիկ իրենց ընտանիքներով գալիս էին և զբոսնում, երեխաները ձնագնդիկ էին խաղում․ բավականին հետաքրքիր էր․ հուլիս ամսին ձնագնդիկ․․․

Ինչ վերաբերում է ճանապարհին, բավականին նեղ և վտանգավոր ճանապարհ էր, եթե որոշեք գնալ միայն փորձառու և զգոն վարորդի հետ։

 

 

No Comments blognoteԱշխարհի շուրջ
error: Նյութը ձեռք բերելու համար դիմեք հեղինակին